top of page
werkbezoek aan het stadsarchief

UTILE DULCI

Het artikel over Utile Dulci in de Encyclopedie van de Vlaamse beweging: https://encyclopedievlaamsebeweging.be/nl/utile-dulci

Het ODIS-organisatierecord over Utile Dulci: http://www.odis.be/lnk/OR_39846

Het ODIS-organisatierecord over het Genootschap van Vlaamsche Snelspraak (Sprekersbond): http://www.odis.be/lnk/OR_63285

Het ODIS-archiefrecord over het archief van Utile Dulci: http://www.odis.be/lnk/AE_14213

Een overzicht van vrijgegeven ODIS-records van aan Utile Dulci of de Sprekersbond gelinkte personen: https://www.odis.be/hercules/search2.php?histid=1003238

Een mens leeft niet van brood alleen… Dat gold ook de leerlingen van poësis en retorica en studenten in priesteropleiding in het kleinseminarie van Sint-Truiden in de 19de eeuw.. Bij de herstart van die  bisschoppelijke school met het oog op priestervorming  in 1843 [na de Hollandse periode  van 1815-1830] was het Frans – uiteraard - de voertaal  ook in die  ‘zeswekeninternaten’  voor humanioraleerlingen en studenten in de primaire  priesteropleiding (de zogen. Filosofieafdeling). Enerzijds als ontspanning en om tegemoet te komen aan Vlaamse gevoelens en  literaire interesse en  anderzijds uit praktische overweging, nl . om Nederlandstalige preken in te oefenen, ontstond in de school reeds in 1845 de beweging met de toepasselijke naam Utile Dulci (het nuttige koppelen aan het aangename).  Dit alles onder leiding van filosofieleraar E.H. L. Rubens. Om de veertien dagen las men voor  ‘uit eigen werk’, teksten in het Nederlands met allerlei  onderwerpen en letterkundige vormen.  Historici en Neerlandici zien in deze acties het ontluiken van de Vlaamse Beweging in het onderwijs. Uiteraard was de beweging in de school niet ongevoelig voor wat er extra muros gebeurde: de sociale beweging omstr. 1880, de strijd om de rechten van het Nederlands in het onderwijs (1907-1911)  en … niet in het minst de Duitse bezetting en spanning tijdens de oorlog(en).  

 En zo  is Utile dulci kort na WO II een stille dood gestorven.  


Lijvige bundels met de beste literaire producten van de leden liggen in de bibliotheek van het kleinseminarie, in Sint-Truiden, te wachten op verder bestudering. 
Neerlandici, historici, geïnteresseerden, wie voelt zich geroepen ?  

Laat je verrassen! 


F.V. 

utile dulci: Lijst
bottom of page